Obfity chrzan: 3 kroki do relaksu w Twoim ogródku działkowym

Czy zdarzyło Ci się, że wchodząc do ogródka działkowego, zamiast odprężenia czułeś narastającą irytację? Spowodowaną chwastami, brakiem miejsca na ulubione warzywa, chaosem? Dobrze zaprojektowany i zorganizowany ogródek, w którym rośnie dorodny chrzan, może być jak terapia dla umysłu. Dziś pokażemy, jak uprawiać chrzan, by cieszyć się obfitymi plonami i spokojem ducha. Z sąsiedzkiej perspektywy podzielimy się sprawdzonymi metodami sadzenia i pielęgnacji chrzanu, by Twój ogródek stał się Twoją oazą.

Trzy sposoby na obfity plon chrzanu

Istnieją trzy główne sposoby sadzenia chrzanu. Różnią się one w zależności od metody rozmnażania. Przyjrzymy się każdemu z nich szczegółowo, abyś mógł wybrać najlepszy dla siebie. Uprawa chrzanu może być naprawdę prosta, jeśli tylko zastosujesz się do kilku kluczowych zasad. W naszej społeczności ogrodniczej przetestowaliśmy różne metody – te, które działają, przedstawiamy poniżej.

Sadzenie chrzanu z sadzonek korzeniowych (ciętych)

To najpopularniejsza metoda. Sadzonki korzeniowe, czyli tzw. karpy, najlepiej przygotowywać podczas zbioru chrzanu. Zazwyczaj wykopuje się grubsze korzenie. Z nich z kolei odcina się boczne odrosty. To właśnie z tych odrostów powstaną sadzonki. Najlepsze do tego celu są jednoroczne odrosty o długości 25-30 cm i grubości minimum 10 mm. Należy je odciąć od głównego korzenia, pamiętając o zaznaczeniu górnej i dolnej części, by nie pomylić ich podczas sadzenia. Górny koniec sadzonki powinien być ucięty prosto, a dolny – pod kątem.

Sadzonki zebrane wiosną można sadzić od razu. Te zebrane jesienią wymagają przechowania. Najlepiej przechowywać je w piwnicy, zakopane w wilgotnym piasku. Na miesiąc przed planowanym sadzeniem, przenieś je w jasne miejsce i rozłóż. Środkową część sadzonki przykryj, a końce pozostaw odkryte. To pobudzi pąki do wzrostu. Po miesiącu sadzonki są prawie gotowe do posadzenia. Wtedy też warto „oślepić” sadzonki, czyli usunąć pąki ze środkowej części. Załóż grubą rękawicę i delikatnie przetrzyj korzonek, omijając górną i dolną część.

Oto instrukcja sadzenia chrzanu z sadzonek:

1. Przygotuj kołek do robienia otworów. Powinien być nieco grubszy od sadzonki i około 5-7 cm dłuższy.
2. Zrób kołkiem otwory w ziemi pod kątem 30-45 stopni. Odstępy między roślinami powinny wynosić 30-40 cm, a między rzędami – 70-80 cm.
3. Włóż sadzonkę do każdego otworu, skośnym cięciem do dołu. Górną część zagłęb na 30-50 mm.
4. Zasyp otwory ziemią, obficie podlej i po wchłonięciu wody – wyściółkuj grządkę.

Sadzenie chrzanu z wierzchołków korzeni

Chrzan można również rozmnażać z wierzchołków korzeni. W tym celu odcina się górną część wykopanego korzenia, razem z fragmentem kłącza (15-20 mm). W przygotowanej ziemi zrób rowki o głębokości 60-70 mm. Rowki podlej wodą. Odstępy między rzędami powinny wynosić 75-80 cm. Umieść w rowku sadzonki w odległości 35-40 cm od siebie. Zasyp ziemią i podlej. Po wchłonięciu wody wyściółkuj grządkę.

Sadzenie chrzanu z nasion

To najtrudniejszy sposób rozmnażania chrzanu, ale daje najlepsze rezultaty. Młode rośliny są wolne od chorób, które mogły występować u rośliny matecznej. Odnawia się materiał genetyczny, a z nasion można wyhodować nowe odmiany o różnym czasie dojrzewania. Nasiona wysiewa się bezpośrednio do gruntu po jego ogrzaniu i ustąpieniu przymrozków. Najlepiej używać świeżych nasion, które charakteryzują się wysoką zdolnością kiełkowania. Nasiona, które leżały zbyt długo, mogą słabo wschodzić.

Przed siewem warto odpowiednio przygotować nasiona. Najpierw należy je przebrać, odrzucając puste, uszkodzone i zgniłe. Następnie namocz nasiona w ciepłej wodzie przez 15-18 godzin. Można dodać stymulator wzrostu, zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Po namoczeniu nasiona zawiń w wilgotną tkaninę i pozostaw na 2-3 dni do kiełkowania. W tym czasie regularnie wietrz nasiona i zwilżaj tkaninę, gdy wyschnie.

Oto jak krok po kroku posiać chrzan z nasion:

1. Na przygotowanej grządce zrób rowki o głębokości 10-15 mm. Odstępy między rowkami powinny wynosić 75-80 cm.
2. Delikatnie podlej każdy rowek i poczekaj, aż woda się wchłonie.
3. Rozłóż nasiona w rowkach, umieszczając je co 25-30 cm.
4. Zasyp nasiona ziemią, delikatnie dociśnij i obficie podlej.

Pierwsze wschody powinny pojawić się po 10-14 dniach.

Pielęgnacja posadzonego chrzanu

Sadzenie to jedno, ale odpowiednia pielęgnacja to klucz do sukcesu. Po 7-10 dniach od posadzenia roślinę podlej. Rób to raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc. Później podlewaj tylko w czasie suszy. Chrzan lubi spulchnianie gleby, więc rób to ostrożnie po każdym podlewaniu, aby nie uszkodzić korzeni.

Chrzan zbiera się po tym, jak liście zaczną żółknąć. Do tego czasu korzeń intensywnie rośnie. Korzeń delikatnie podkopuje się i wyjmuje z ziemi. Najlepiej robić to co roku, bo inaczej roślina może się nadmiernie rozprzestrzenić po działce.

Typowe błędy w uprawie chrzanu

Uprawa chrzanu jest prosta, ale zdarzają się błędy. Oto kilka z nich:

• Zły wybór miejsca. Chrzan lubi słońce, ale rośnie też w półcieniu. Ważne, by gleba była żyzna.
• Niedostateczne podlewanie. Szczególnie w upalne dni. Chrzan potrzebuje regularnego podlewania, inaczej korzenie będą suche i twarde.
• Brak ograniczników. Chrzan szybko się rozrasta. Trzeba ograniczyć jego teren, np. używając płyt z tworzywa sztucznego lub innych materiałów.

Ochrona chrzanu przed szkodnikami i chorobami

Chrzan jest odporny na choroby, ale atakują go szkodniki:

• Pchełka chrzanowa. Uszkadza liście, pojawiają się dziury.
• Bielinek kapustnik. Gąsienice zjadają liście.
• Ślimaki. W nocy obgryzają liście.

Do walki ze szkodnikami użyj insektycydów. Pomaga też oprysk roztworem mydła potasowego. Na ślimaki posyp ziemię popiołem drzewnym.

Zbiór i przechowywanie chrzanu

Chrzan zbiera się jesienią, gdy liście żółkną. Ostrożnie wykop korzenie i oczyść je z ziemi.

Chrzan można przechowywać na kilka sposobów:

• W piwnicy w skrzynkach z piaskiem.
• W lodówce w woreczku.
• Zamrozić starty chrzan.
• Wysuszyć korzenie i używać jako przyprawy.

Przechowywany chrzan zachowa swoje właściwości przez całą zimę.

Podsumowanie – własny chrzan na wyciągnięcie ręki

Uprawa chrzanu to wdzięczne zajęcie. Nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Zapewni witaminy i smaczną przyprawę do potraw. Stosując się do naszych rad, uzyskasz obfity plon. Własny chrzan pozwoli Ci zaoszczędzić pieniądze i mieć zawsze świeży produkt pod ręką. W sklepach za kilogram chrzanu trzeba zapłacić od 15 do 30 PLN.

Częste pytania